Veri Yedekleme Araçlarının Özellikleri
Yedekleme aracı seçmek, çoğu insanın ancak bir disk çöktükten sonra ciddiye aldığı bir karar. Oysa asıl soru şu: sen tam olarak neyi kaybetmekten korkuyorsun? Tek bir klasördeki fotoğrafları mı, yoksa haftalarca kurup ayarladığın işletim sistemini de mi? Bu iki cevap seni bambaşka ürünlere götürür. Acronis, Backblaze ve Carbonite aynı raftaki üç kutu gibi görünse de aslında farklı problemleri çözüyorlar.
Bir soru daha: yedekleme ile senkronizasyon aynı şey mi? Değil. Senkronizasyon hizmetleri dosyayı iki yerde aynı tutar; sen bir dosyayı yanlışlıkla bozarsan bozulmuş hâli de karşıya gider. Yedekleme ise zaman içinde sürümler tutar. Bulut depolama hizmetlerini değerlendirdiğin sayfadaki mantıkla buraya gelirsen yanılırsın; ölçütler kısmen örtüşse de amaç farklı.
Bir yedekleme aracını hangi özelliklerle ölçersin?
Fiyat listesine bakmadan önce cevaplaman gereken üç teknik soru var. Bunları netleştirmezsen karşılaştırma tablosu okumak zaman kaybı olur.
Dosya yedeği mi, disk imajı mı?
Dosya bazlı yedekleme seçtiğin klasörleri kopyalar. Ucuzdur, kurulumu kolaydır, geri yükleme de basittir: dosyayı indirir, yerine koyarsın. Ama diskin tamamen ölürse Windows'u yeniden kurmak, sürücüleri bulmak, programları tekrar yüklemek sana kalır.
Disk imajı ise bölümün birebir kopyasını alır. "Makineyi dün akşamki hâline döndür" diyebilmek istiyorsan imaj şart. Karşılığında daha fazla alan, daha fazla ayar ve genelde daha yüksek lisans ücreti ödersin. Kendine sor: bilgisayarımı sıfırdan kurmak benim için bir akşamlık iş mi, üç günlük kâbus mu?
Alan ve cihaz sınırı nasıl hesaplanır?
Bazı servisler "cihaz başına sınırsız alan" mantığıyla çalışır: tek bilgisayarın ne kadar verisi varsa yüklersin, ama her ek makine için ayrı abonelik gerekir. Diğerleri kota satar: 500 GB, 1 TB gibi bir havuzu birden çok cihazla paylaşırsın. Beş cihazlı bir evde birinci model pahalıya, tek makinede 4 TB veri tutan biri içinse ikinci model pahalıya gelir.
Sorman gereken ayrıntılar: harici diskler yedeklenebiliyor mu, NAS destekleniyor mu, disk bir süre bağlanmazsa yedeği ne kadar süre saklanıyor, sürüm geçmişi kaç gün geriye gidiyor? Harici sabit disk özelliklerine baktığın sayfadaki kriterler burada da işe yarar, çünkü yerel yedeğin sağlığı buluttaki kopyanın önemini doğrudan etkiler.
Şifreleme anahtarı kimde duruyor?
Neredeyse tüm servisler verini şifreler. Kritik soru şifreleme var mı değil, anahtarı kim tutuyor. Kendi özel anahtarını belirlediğin bir kurulumda sağlayıcı verini okuyamaz; ama anahtarı kaybedersen kurtarma da yok. Şifreleme yazılımı seçimini anlattığımız bölümdeki "anahtar kaybı geri dönüşsüzdür" uyarısı burada bir kat daha geçerli, çünkü konu tek dosya değil tüm arşivin.
Acronis, Backblaze ve Carbonite: hangisi kimin problemi için?
| Ölçüt | Acronis | Backblaze | Carbonite |
|---|---|---|---|
| Yedek tipi | Tam disk imajı + dosya | Dosya bazlı, sürekli | Dosya bazlı, üst planlarda imaj seçenekleri |
| Hedef | Yerel disk, ağ ve bulut birlikte | Yalnız bulut | Ağırlıklı bulut |
| Alan modeli | Plana bağlı kota | Bilgisayar başına geniş kapsam | Bilgisayar başına abonelik |
| Kurulum yükü | Yüksek, çok ayar | Çok düşük | Düşük |
| Ek güvenlik | Kötü amaçlı yazılım/fidye koruması modülleri | Yok, odak yedekleme | Sınırlı |
Acronis kimin için mantıklı?
Diskini bölümlere ayırmış, sanal makine kullanan, "sistemi geri döndürebilmeliyim" diyen kullanıcı için. Yerel bir diske imaj alıp aynı planı buluta da kopyalayabilmesi en güçlü yanı; böylece hızlı geri dönüş yerelden, felaket senaryosu bulutdan çözülür. Karşılığında arayüz kalabalık, ayar sayısı fazla ve içine gömülü güvenlik modülleri bazı kullanıcı için gereksiz tekrar olabilir — zaten ayrı bir antivirüs tercihi yaptıysan bu katmanı iki kez ödemiş olursun.
Backblaze ne zaman yeterli?
"Kurayım ve unutayım" diyen tek bilg